Kum Filtreli Su Arıtma Yöntemi
Tüm sularda en belirgin kirlenme parametresi olan bulaniklik; suda askida kati madde, organik madde, silis, tortu vb oldugunu göstermektedir. Bu kirleticiler arasinda belirgin bir çapa sahip olanlar fiziksel tortu filtrasyon üniteleri ile aritiriz. Sularda bulunan birçok kirletici ise, dogrudan filtrasyon ile sudan uzaklastirilamaz. Bu kirleticiler genellikle okside edilerek, yada bazi kimyasallarla yumaklastirilarak filtrelere alinirlar. Danecik çaplari büyüyen kirleticiler böylelikle daha kolay ve yüksek bir verimde aritilmis olurlar.
Tortu filtreleri de tüm teknolojik ekipmanlar gibi tamamen dogadan esinlenerek bulunmus ve gelistirilmistir. Toprakta degisik katmanlarda süzülerek yeraltina ulasan sularin bulaniklik ve tortu içerigi yönünden yüzey sularina göre daha temiz oldugu görülmüs ve sular toprak katmanlarinda filtre edilmeye baslanmistir. Bu teknoloji bugün kullandigimiz tortu filtrelerinde 5 –6 katmanli kum filtrelere, antrasit yada quartz minerali kullanimina gelmistir.
Kum filtreleri iki ana kolda incelenebilir.
1- Açik Kum Filtreleri
a- Hizli Kum Filtreler
b- Yavas Kum Filtreler
2- Basinçli Kum Filtreleri
Açik kum filtrelerinde; yavas kum filtreleri dizayni için geçis hizi 0,4 m/saat iken, hizli filtrelerde bu hiz 5 m/saat ile 10 m/saat arasinda degismektedir. Basinçli kum filtrelerinde ise bu hiz 20 m/saat e kadar kabul edilmektedir (sudaki kirlilik yüküne bagli olarak) ...Water Supply And Sewerage(pgs. 203-205) Günümüzde ise basinçli kum filtreleri daha fazla tercih edilmektedir. Bunun baslica nedeni ise basinçli kum filtrelerinde gerekli olan yüzey alaninin daha düsük olmasi ve sistem kontrolünün daha kolay olmasidir. Tam otomatik tortu filtresi dizayn ederken, en önemli noktalar asagida belirtilmistir.
-
Su kirliligi (gerekli ise ön aritma kullanilmasi)
-
Geçis hizi (saatlik debi / mineral tanki kesit alani)
-
Yatak kabarma yüksekligi (geri yikamadaki gerekli su debisi ve basinci)
-
Saatlik pik debi (otomasyon dizayni için)
Tortu filtreleri de diger tüm aritma sistemlerinde oldugu gibi otomatik olarak çalismaktadir. Bu filtrelerin otomasyonunu ise farkli yollar ve ekipmanlarla saglayabiliriz. Ülkemizde bu sistemler için en çok kullanilan otomasyon yöntemi; Fleck, Sieta, Autotrol vb otomasyon valfleridir. Ancak, özellikle saatlik debiler yükseldiginde pnömatik sistemler alternatif olusturmaktadir. Sistemler için kullanilan mineral tanklarin yapisi ise; karbon çelik, paslanmaz çelik, polyglass, FRP, kompozit, vb olmaktadir.